Vruchtbaarheidsbehandelingen

Wanneer kinderen krijgen niet vanzelfsprekend is...

Interview met Jesper Smeenk, gynaecoloog bij het Elisabeth ziekenhuis in Tilburg.


Klik hier om dit interview uit te printen

Eťn op de zes stellen heeft problemen met zwanger worden. Gelukkig zijn er vruchtbaarheidsbehandelingen die uitkomst kunnen bieden. Maar ivf gynaecoloog Jesper Smeenk waarschuwt: "Er is veel mogelijk, maar de wereld is niet maakbaar. Eťn advies moet altijd weer benadrukt worden: krijg je kinderen op tijd".

Wil je kinderen? Dan stop je met anticonceptie en binnen een paar maanden ben je zwanger. In een aantal gevallen zal dit zo gaan, maar vaak is het zo simpel niet. Op de afdeling voortplantingsgeneeskunde van het Elisabeth ziekenhuis in Tilburg worden stellen met vruchtbaarheidsproblemen geholpen. Hoofd van deze afdeling, Jesper Smeenk, komt net terug van een patiŽnt die Ďs nachts een spoedkeizersnede heeft gehad. Moeder en kind maken het gelukkig goed. Het paar was zwanger geworden via de afdeling voortplantingsgeneeskunde en beviel uiteindelijk ook in Tilburg. Een mooi moment voor de ivf gynaecoloog.

Smeenk: "Als vrouwen in het fertiliteittraject met alle spanningen en teleurstellingen, toch zwanger worden is dat natuurlijk geweldig. Uiteindelijk dan ook nog betrokken te zijn bij de bevalling is de spreekwoordelijke kroon op het werk. Het doel is dat een paar met een gezonde baby naar huis gaat en gelukkig slaagt dit ook vaak, maar het komt ook voor dat het uiteindelijk niet lukt. Deze paren zagen hun leven voor zich met kinderen en de behandeling levert vervolgens niet het gewenste resultaat op. Natuurlijk is er dan verdriet, maar juist bij hen is het een uitdaging om ze zo te begeleiden dat ze zich gehoord en gesteund voelen en ondanks de uitkomst op een goede begeleiding kunnen terugkijken. Het vak van ivf gynaecoloog is bijzonder veelzijdig met medische, maar ook ethische en psychologische kanten.

Na een jaar proberen wordt hulp ingeroepen

De meeste paren komen hier nadat ze meer dan een jaar onbeschermd gevreeŽn hebben en het niet is gelukt om zwanger te worden. We gaan dan in eerste instantie op zoek naar de oorzaak. Voorafgaand aan de intake op de polikliniek krijgt zowel de vrouw als de man een vragenlijst in te vullen. Deze gaat over hun gezondheid, leefstijl en voorgeschiedenis. We doen een aantal tests, waarbij we de cyclus van de vrouw in kaart brengen, of dat de kwaliteit van het zaad goed is bij de man en we controleren het bloed op antistoffen van de geslachtsziekte chlamydia. Deze laatste kan verklevingen veroorzaken als verklaring voor het niet zwanger worden.

Als we het oriŽnterend fertiliteitonderzoek afgerond hebben, maken we een plan van aanpak. Soms is er geen aanwijsbare reden voor het niet zwanger worden en is geduld (en natuurlijk wel blijven vrijen!) de enige remedie. In andere gevallen zijn er zaadafwijkingen of heeft de vrouw een onregelmatige cyclus. Bij het laatste voorbeeld kan een eisprong niet goed plaatsvinden. En juist dat Ė samen met goed zaad Ė is natuurlijk dť voorwaarde om zwanger te raken. Er zijn veel verschillende oorzaken van verminderde vruchtbaarheid. Van de paren die medische hulp zoeken ligt het probleem in ongeveer 1/3 van de gevallen bij de vrouw, in 1/3 van de gevallen bij de man en in ongeveer 1/3 van de gevallen is er sprake van een gecombineerd danwel onverklaard probleem."

Hormoonbehandelingen

Gelukkig kunnen vruchtbaarheidsbehandelingen regelmatig een uitkomst bieden. Sommigen vrouwen hebben bijvoorbeeld geen eisprong van zichzelf, maar dat kun je induceren door hormonen te slikken of in te spuiten. Dit kan de vrouw in beide gevallen zelf doen. Daardoor wordt de rijping van eicellen bevorderd, waarbij het follikelstimulerend hormoon (FSH) de hoofdrol speelt. Er zijn verschillende firma`s die FSH op de markt brengen (Gonal F, Menopur, Fostimon , Puregon) en afhankelijk van de indicatie worden verschillende toedieningsvormen in Tilburg gebruikt.

IVF (In vitro Fertilisatie)

Tijdens een ivf behandeling wordt er geprobeerd om met behulp van hormonen meerdere eicellen te laten rijpen. De eicellen worden via een punctie uit het lichaam van de vrouw gehaald en in het laboratorium wordt het zaad van de man daaraan toegevoegd. Na succesvolle bevruchting wordt het embryo na 3 dagen in de baarmoeder gebracht. Hieruit kan na succesvolle innesteling een zwangerschap ontstaan.

Een bijzondere vorm van IVF is ICSI (intra cytoplasmatische sperma injectie) waarbij er ťťn zaadcel in een eicel wordt gebracht om zo een bevruchting tot stand te brengen. Dit is een uitkomst voor mannen met (heel) slecht zaad, waarbij overigens de procedure voor de vrouw niet verschilt van IVF.

IUI (Intra Uteriene Inseminatie)

Als een man slecht zaad heeft is IUI een methode waarbij met een dun slangetje zaad in de baarmoeder (intra-uterien) van de vrouw wordt gebracht (inseminatie). Dit gebeurt nadat uit het zaad van de man de best bewegende zaadcellen zijn geÔsoleerd na het opwerken hiervan.

Psychologisch

Smeenk: "Maar soms zijn er geen duidelijke oorzaken voor het uitblijven van een zwangerschap aan te wijzen. Wij adviseren paren vooral geduld te hebben en de spontane kans na te streven. De wereld is niet maakbaar en ivf is niet de heilige graal. Sommigen vrouwen zijn er zo mee bezig dat het een obsessief karakter dreigt te krijgen. Natuurlijk willen ze graag een kind, maar dat lukt niet op commando. Vrouwen wachten soms met het krijgen van kinderen totdat ze carriŤre hebben gemaakt of komen hun partner door allerlei omstandigheden pas op latere leeftijd tegen. Maar dan zijn ze vaak al wat ouder en dat gaat ten koste van de vruchtbaarheid. Het advies Ďeen slimme meid krijgt haar kinderen op tijdí geldt nog steeds! Met smartphone apps en ovulatie strips lijkt het dat niets meer aan het toeval hoeft worden overgelaten en dat we ons bij de bepaling van de meest vruchtbare periode kunnen overgeven aan de techniek. Maar seks-volgens-schema is niet altijd bevorderlijk voor je seksleven en het gebruik van al deze gadgets vergroot zelden de kans, maar leidt niet zelden tot stress.

Ethisch

Als gynaecoloog voel je een dubbele verantwoordelijkheid: je hebt een verantwoordelijkheid naar de wensouders, maar ook naar het ongeboren kind. Heel af en toe is er twijfel om een paar te helpen, bijvoorbeeld omdat er al kinderen uit huis zijn geplaatst. Deze twijfel wordt besproken in een multidisciplinair team met daarin onder meer een psycholoog en maatschappelijk werker. Het komt incidenteel voor dat we nee moeten zeggen, maar bij het overgrote deel bieden we hulp.

Uiteindelijk is ook het onvoorspelbare mooi aan het vak. Ik had een jonge vrouw in de praktijk die vervroegd in de overgang bleek te zijn; zogenaamd prematuur ovarieel falen (POF). Dit betekent dat de eierstokken niet meer goed werken, de vruchtbare fase is tot een eind gekomen. Haar kans op zwangerschap was hooguit enkele procenten. Ik kan je kans op zwangerschap niet vergroten met een behandeling, vertelde ik haar. Ontroostbaar was ze, maar ze legde zich er wel bij neer. Een jaar later stond ze triomfantelijk zwanger in mijn spreekkamer. Statistisch gezien misschien onwaarschijnlijk. Maar wat zijn statistieken? Het gaat altijd om de individuele patiŽnt."

---

Klik hier om dit interview uit te printen

Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Fertiliteit.info toe aan je favorieten! Favorieten
INTERVIEW

Verhoging IVF slagingskans

Interview met gynaecoloog Van Santbrink over een nieuwe ontwikkeling ter verhoging van de IVF slagingskans.

Lees het interview

Fertiliteitsmedicatie per 2014

De overheid heeft bepaald dat per 1 januari 2014 de verstrekking van een aantal geneesmiddelen aan patiŽnten voortaan door het ziekenhuis moet worden geregeld.
Lees hier wat deze verandering voor u betekent..

Bron: Freya.nl

(advertenties)