Bij een zwangerschapspercentage van bijna twintig procent hoort een mislukkingsscore van ruim tachtig procent. Dat wil helaas zeggen dat de meeste behandelingen niet leiden tot het krijgen van een kind.

Als de vrouw twee weken na terugplaatsing van de embryo' s menstrueert, betekent dit het einde van deze IVF-poging. Ook is het mogelijk dat alhoewel de zwangerschapstest positief is, met behulp van echoscopisch onderzoek wordt vastgesteld dat het hier helaas gaat om een niet-intacte zwangerschap (miskraam).

Om een waarheidsgetrouw beeld te geven van de fertiliteitsbehandeling zijn in dit hoofdstuk brieven verzameld waarin de mensen hun ervaringen over deze verdrietige en zeer ingrijpende gebeurtenissen weergeven. Hun overwegingen bij de beslissing om al dan niet door te gaan met de behandeling worden uiteengezet.

De eerste behandeling resulteerde voor mij in een zwangerschap: na dertien weken klopte het hartje niet meer en een paar weken later werd ik gecuretteerd (missed abortion). De dag van die rampzalige echo (in de zestiende week) viel ik in een heel diep gat - ik liep jankend en radeloos over straat, naar huis. Eigenlijk heb ik het er in de periode daarna niet meer zo moeilijk mee gehad. Het was toch nog wat abstract en ik had nog niets gevoeld. (Behalve iets in de dertiende week, achteraf misschien het moment dat het hartje ermee ophield.)

De tweede behandeling viel mij veel zwaarder. Zij is niet nieuw meer, en spannend. Al zou het lukken, dan zou ik nog lang niet blij mogen zijn. Je bouwt enorme gevoelsreserves in.
Wat me wel verbaasde en nogal ergerde was het feit dat ik me tijdens die dertien weken van mijn zwangerschap vrij depressief voelde en niet zo blij als ik had gedacht. Allerlei zorgelijke gedachten over de toekomst met een kind spookten door mijn hoofd. Toch wel 'leerzaam' om meegemaakt te hebben. Waar hormonen niet toe in staat zijn.

Uiteindelijk zou ik wel kinderen willen adopteren. Maar tot nu toe heb ik me daar nog niet in verdiept, zakelijk wel te verstaan (informatie opvragen en dergelijke). Wel lees ik erover als ik iets onder ogen krijg, maar ik zoek nog niet actief.

Gelukkig heb ik een erg leuke, drukke en afwisselende baan en een fijne partner. Twee heel belangrijke dingen.

Een angst die ook weleens opspeelt: wat gebeurt er als er een eind komt aan je relatie? Dat wordt extra ingewikkeld als je in dit soort processen zit. Het geeft soms een wat onvrij gevoel, op zijn zachtst gezegd. Niet dat het speelt, maar gewoon het idee.

Ik ben wel bang voor de toekomst en maak me zorgen wat betreft het milieu, maar ik heb soms ook vertrouwen in oplossingen hiervoor.

Susanne

Fertiliteitsverpleegkundige
'Na de terugplaatsing van de embryo's, in de luteale fase, krijgen de vrouwen een briefje mee naar huis waarop staat wat er nog moet gebeuren. Na zestien dagen moeten ze bloed laten prikken. Het kan zijn dat die afspraak niet meer nodig is omdat ze ongesteld zijn geworden. Dan kunnen ze opbellen.

Dat is een afschuwelijk telefoontje. Het komt een beetje zakelijk over, maar dan deel je je verdriet toch even. Je maakt een afspraak voor een evaluatiegesprek.
Als je niet ongesteld wordt, kun je bloed laten prikken en kort daarna kun je bellen voor de uitslag. Houd wel in het oog dat als je zwanger mocht zijn, het dan om een ontzettend vroeg stadium van de zwangerschap gaat. Dat er dan nog van alles mis kan gaan. We feliciteren nog niet op dat moment. Er moet echt hartactie te zien zijn. Dat is pas vijf weken na de terugplaatsing waar te nemen. Dus wanneer op donderdag het telefonisch spreekuur is voor de zwangerschapstestuitslagen, delen we de uitslag aan de patiënt mee. We zeggen dat ze voorzichtig blij kunnen zijn, en heb je nog vragen?

We maken een afspraak voor een evaluatiegesprek twee weken na de positieve test. Eerder heeft geen zin, dan weet je toch nog niet meer. Pas twee weken na de test is waarschijnlijk het hartje te zien op de echo.
We horen toch altijd van de arts hoe de uitslag was. Verschrikkelijk: wel een vruchtzakje, maar geen foetus.'

Fertiliteitsarts
'Vrouwen bellen buiten het telefonisch spreekuur, huilend: "Nu heb ik de menstruatie." Zodra ze het gemerkt hebben, zijn ze naar de telefoon gerend, in alle staten. Ze kunnen ons via de secretaresse altijd bereiken. Je hebt er dan geen tijd voor, niet altijd op dat moment zelf. Je vraagt of er iemand is om mee te praten, en je vraagt of ze 's middags terug willen bellen. Dan merk je dat het al wat gezakt is.
Er zijn ook vrouwen die ongesteld worden, dat verwerken en na drie dagen bellen. Ze praten er vrij nuchter over. Er zijn anderen die niet ongesteld worden, die bloed hebben laten prikken, hoge verwachtingen hebben en dan van ons horen dat die test negatief was. Dat komt hard aan.'

Fertiliteitsarts
'Sommige mensen ken je goed. Je weet dat dit hun zesde en allerlaatste keer is. En die is dan niet gelukt. We vangen ze op in een evaluatie gesprek op de polikliniek. Daar is meestal wat meer tijd. Zo'n gesprek houden we met alle echtparen, of de behandeling nu wel of geen succes heeft gehad. Als er nog een behandeling komt, zitten ze in een soort trance: ze krijgen toch weer hoop. Maar als definitief de laatste behandeling is mislukt, zijn sommige mensen soms heel rustig. Ze zijn ook wel opgelucht: hun onzekerheid, die zeer belastend kan zijn, is voorbij.
Voor anderen stort de wereld compleet in. Dan voel ik me hulpeloos. Ik kan uren met ze praten, maar daarna zitten ze thuis met hun grote verdriet. Ze mogen altijd bellen of langs komen. '

Vandaag zijn we voor de laatste keer hier voor een evaluatiegesprek. Drie pogingen hebben we gedaan, maar helaas is het niet gelukt. Ons leven gaat verder, maar anders dan we met zijn allen hadden gehoopt. Toch proberen we er het beste van te maken.

Giovanni en Heleen

Mocht deze behandeling mislukken, dan willen we het nog een keer proberen en daarna stoppen we ermee. We hebben graag een kind, maar we verlangen ook naar het moment dat aan de onzekerheid waarin we leven een einde komt. We weten dat het leven zonder kinderen ook mooi en zinvol kan zijn. Maar ondanks deze 'wijze' gedachte blijven we toch nog even dokteren en hopen dat deze of de volgende behandeling lukt.

Liedewey en Jac

Terug naar Ervaringen