Ongedaan maken van sterilisatie

Sterilisatie bij de man is in Nederland een veelvuldig gebruikt (permanent) anticonceptiemiddel. Ongeveer 2,5 tot 5% van de gesteriliseerde mannen wenst later toch weer een kind te verwekken. Meestal gaat het om een tweede huwelijk, echter soms is een kind overleden of is er de wens tot verdere gezinsuitbreiding.

Met de moderne (microscopische) technieken is de kans op een succesvol herstel groot. Indien de sterilisatie minder dan 10 jaar geleden heeft plaatsgevonden, is de kans op herstel van de doorgankelijkheid van de zaadleiders ongeveer 90%! De kans dat er een spontane zwangerschap optreedt is echter wat kleiner. De kwaliteit van het sperma is na een hersteloperatie meestal wat minder dan voor de sterilisatie. Daarnaast maakt de man nu antilichamen tegen zijn eigen zaadcellen. Het belangrijkste is echter de leeftijd van de vrouw. Hoe jonger, hoe groter de kans op een natuurlijke zwangerschap. Indien zij inmiddels de 40 jaren is gepasseerd, wordt de kans op een spontane, voldragen zwangerschap echter minder dan 10%.

De hersteloperatie

De operatie (klik hier voor een foto van de operatiekamer tijdens de operatie) vindt plaats onder narcose en duurt ongeveer 2 uur. De zaadleiders hebben de dikte van een spaghettisliert, maar het buisje waar het zaadvocht doorheen moet is slechts een fractie van een millimeter in doorsnede. Het hechtmateriaal is vele malen dunner dan een menshaar (zie plaatje rechts). Tijdens de ingreep wordt al gekeken of er zaadcellen in het vocht van de zaadleider zitten. Dit is van groot belang omdat door de stuwing die optreed na sterilisatie een buisje in de bijbal kan knappen waardoor deze uiteindelijk verstopt raakt. Enkel herstellen van de zaadleiders heeft dan geen zin. Er moet dan een by-pass gemaakt worden naar de bijbal (zie plaatje hieronder links).

Na de ingreep slaapt u uit op de verpleegafdeling. U kunt in principe dezelfde dag weer naar huis. Het is van groot belang dat u de eerste week rust houdt. Dat betekent dat u vooral moet zitten en liggen en slechts korte afstanden mag lopen. Na drie maanden wordt het sperma microscopisch door een specialistisch laboratorium nagekeken. De uitslag wordt vervolgens uitgebreid met u besproken.

Na herstel van een sterilisatie is de kwaliteit van het sperma doorgaans wat minder goed dan vóór de sterilisatie. Waarschijnlijk heeft de bijbal, door de stuwing als gevolg van de sterilisatie, wat schade opgelopen. Daarnaast maakt de man na deze ingrepen ook antistoffen tegen zijn eigen zaadcellen. Dit is er waarschijnlijk de oorzaak van dat het gemiddeld een jaar duurt voordat een (natuurlijke) zwangerschap ontstaat. Gedurende dit eerste jaar adviseren wij elke drie maanden het sperma te laten controleren. Er is een kleine kans dat door overmatige littekenvorming de verbinding tussen de zaadleiders weer dicht gaat zitten. Het zou zonde zijn hier pas na een paar jaar achter te komen.

Een belangrijke factor voor de zwangerschapskans is ook de leeftijd van de vrouw. Hoe jonger hoe beter. De kans op voldragen zwangerschap is na het 40e jaar tot minder dan 10% gedaald.

Voor meer informatie kunt u ook terecht op de website van de Berglandkliniek. In deze kliniek - verbonden aan het Elisabeth Ziekenhuis Tilburg - wordt de operatie uitgevoerd zoals hierboven beschreven.