Behandelopties

U bevindt zich hier: Fertiliteit » Hulp bij zwanger worden » Behandelopties

Behandelopties

De behandeling van een verminderde vruchtbaarheid bestaat onder andere uit Ovulatie Inductie (OI), Intra Uteriene Inseminatie (IUI), In Vitro Fertilisatie (IVF) en Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie (ICSI) of een eileideroperatie. Afhankelijk van de uitslagen van het onderzoek zal de specialist jullie een behandelroute adviseren. Meestal start je met één van de minder ingrijpende methodes, zoals OI.

Ovulatie Inductie (OI)

Als bij jou een hormoonafwijking geconstateerd is, kun je behandeld worden met hormonen om de cyclus op gang te brengen en een eisprong op te wekken. Deze behandeling wordt ook wel ovulatie-inductie (OI) genoemd. Afhankelijk van de oorzaak van het uitblijven van de eisprong en het succes van eerdere behandelingen kan de arts kiezen voor een behandeling met clomifeentabletten (zie X: Medicijnen). Clomifeen fopt als het ware een deel van de hersenen waardoor deze weer het Gonadotrofine Releasing Hormoon (GnRH) aanmaakt.

GnRH

Als de clomifeentabletten niet het gewenste effect hebben, kan het hormoon GnRH ook direct via een klein en draagbaar infuuspompje toegediend worden. Het hormoon GnRH zorgt ervoor dat een ander deel van de hersenen het ‘follikel-stimulerend hormoon’ (FSH) en het ‘luteïniserend hormoon’ (LH) aanmaakt. FSH en LH stimuleren op hun beurt weer de eierstokken.

Directe stimulatie

Soms is het nodig om de eierstokken direct te stimuleren door het toedienen van injecties die FSH bevatten, de zogenaamde gonadotrofines. Naast preparaten die alleen FSH bevatten kan de arts ook kiezen voor middelen met FSH en het hormoon LH. Je arts bepaalt welk middel het best geschikt is. De onderhuidse injecties met gonadotrofines kun je gewoon zelf thuis toedienen.

Het nadeel van hormoontherapie met gonadotrofines is een verhoogd risico op het ontstaan van een meerlingzwangerschap. Daarom kiest de arts altijd voor de laagst mogelijke dosis.

Prolactine

Tenslotte is er nog de behandelingsmogelijkheid met prolactineremmende medicatie). Dit kan gebruikt worden bij een specifieke vorm van onvruchtbaarheid waarbij de hersenen te veel van het hormoon prolactine maken. Prolactine remt namelijk LH en FSH waardoor onvruchtbaarheid optreedt. Er is bij deze vorm van therapie geen verhoogde kans op een meerlingzwangerschap.

Intra Uterine Inseminatie (IUI)

Inseminatie betekent het inbrengen van sperma. Bij IUI wordt met een kleine katheter gewassen sperma van je partner door de baarmoederhals in de baarmoeder gebracht. Bij het gebruik van donorzaad, spreken we van kunstmatige inseminatie met donorzaad (KID). Wanneer het baarmoederslijm slecht doorgankelijk of ‘vijandig’ is, worden de zaadcellen zo hoog mogelijk in de baarmoeder ingebracht. Dan is de kans het grootst dat ze het overleven en door de eileider de eicel kunnen bereiken. Soms krijg je injecties met gonadotrofinen om de eicelgroei te bevorderen.

Wanneer IUI?

  • Het zaad en het slijmvlies van de baarmoederhals (de cervix) reageren niet goed op elkaar.
  • Het baarmoederslijm is van slechte kwaliteit.
  • Het baarmoederslijm is niet goed doorgankelijk voor zaadcellen.

Voordelen van IUI:

  • fysiek minimaal belastend;
  • emotioneel weinig belastend;
  • weinig tijdrovend.

Nadelen van IUI:

  • kans op meerlingzwangerschap bij gebruik van gonadotrofinen (alhoewel tegenwoordig voor de laagst mogelijke dosis hormonen wordt gekozen);
  • werkt niet bij afgesloten eileiders.

In Vitro Fertilisatie (IVF)

IVF is één van de meest toegepaste kunstmatige voortplantingstechnieken (‘Assisted Reproductive Technologies’; ART). Een andere benaming voor deze behandeling is ‘reageerbuistechniek’. Om een zwangerschap tot stand te brengen moet een eierstok een eitje afgeven dat moet samensmelten met een zaadcel. Deze samensmelting, de bevruchting, vindt normaal plaats in de eileider. Bij IVF vindt de bevruchting plaats in een laboratorium, waarna het bevruchte eitje terug wordt geplaatst in de baarmoeder om daar als embryo verder te groeien. Stap voor stap ziet de procedure er als volgt uit:

Onderdrukkingsfase

Door middel van medicatie (GnRH-analogen) gaat de arts proberen je eisprong te onderdrukken; ook wel ‘downregulatie’ genoemd. Deze medicatie zorgt er voor dat de hersenen tijdelijk ophouden met hun maandelijkse boodschap aan de eierstokken te verzenden om een eitje te laten rijpen tot aan de eisprong. Dit om te voorkomen dat het eitje vroegtijdig loslaat en daardoor ongeschikt is voor de reageerbuisbevruchting.

Ovariële stimulatie en follikelbewaking

Om de eierstokken te stimuleren tot het produceren van eiblaasjes (follikels) die eitjes bevatten, krijg je gonadotrofinen toegediend. Deze behandeling duurt één tot twee weken en vindt plaats door middel van een dagelijkse, onderhuidse injectie. De arts of verpleegkundige zal je laten zien hoe jij (of je partner) dit zelf kunt doen. De duur van de behandeling hangt af van de reactie van je eierstokken, die met behulp van echografie zal worden gevolgd. Soms bepalen ze via een bloedtest eerst je oestrogeenspiegel. Als de echo laat zien dat de zogenaamde ‘dominante’ follikel groot genoeg is, krijg je een injectie met choriongonadotrofine (hCG) om de eisprong op te wekken.

Follikelpunctie

Ongeveer zesendertig uur na de hCG-injectie worden de eitjes weggehaald. Deze ingreep vindt in het ziekenhuis plaats en gebeurt meestal via de vagina. Aan de hand van een echoscopisch beeld prikt de arts door de wand van je vagina heen in de eierstokken om de eitjes uit de follikels te zuigen. Omdat deze ingreep pijnlijk kan zijn, krijg je vaak een lokale verdoving. De ingreep duurt tien tot vijftien minuten en direct daarna kun je gewoon naar huis.

Kunstmatige bevruchting

Als de eitjes rijp zijn, wordt sperma bewerkt en klaargemaakt voor bevruchting. De beste zaadcellen worden uit het ejaculaat geselecteerd en ontdaan van allerlei stofjes die problemen kunnen opleveren. Elk eitje wordt in een schaaltje gelegd, waarna er sperma bij wordt gedaan. De schaaltjes gaan in een kast (stoof) die de eitjes op lichaamstemperatuur houdt. De volgende paar dagen wordt de bevruchting onder een microscoop geobserveerd. Het is helaas ook mogelijk dat de bevruchting niet lukt.

Het inbrengen van de embryo’s

Als bevruchting wel heeft plaatsgevonden, wordt het embryo in de baarmoeder geplaatst. Dit gebeurt door het embryo met behulp van een plastic buisje via de baarmoederhals in de baarmoeder te brengen. Dit duurt maar een paar minuten en je kunt dezelfde dag nog naar huis. Na de terugplaatsing mag je normaal bewegen. Het is niet nodig te blijven liggen of extra rustig aan te doen. Je hoeft niet bang te zijn dat je het embryo kwijtraakt; het zit als het ware tussen de slijmvliezen van de baarmoeder ‘geplakt’ en kan er niet zomaar uitvallen. Alleen als je buikpijn hebt door de punctie, is het raadzaam om het rustig aan te doen.

Tegenwoordig wordt meestal maar één embryo teruggeplaatst om het risico op een meerling zo klein mogelijk te houden; een meerlingzwangerschap gaat namelijk gepaard met extra gezondheidsrisico’s voor moeder en kind. Voor de terugplaatsing wordt dan het beste embryo uitgezocht. De eventuele overige embryo’s worden ingevroren en kunnen voor volgende IVF-pogingen worden gebruikt.

Luteale fase ondersteuning

Vanaf de dag van eicelpunctie wordt gedurende een aantal weken extra progesteron voorgeschreven. Dit hormoon ondersteunt de vroege zwangerschap. Dit gebeurt gewoonlijk door het toedienen van tabletten of capsules in de vagina. Deze zogenaamde ‘luteale fase’ is in de cyclus van de vrouw de fase vanaf de eisprong tot de menstruatie, of tot zolang een zwangerschap duurt. Het toegediende progesteron bereikt via de bloedvaten de baarmoeder en zorgt hier voor veranderingen die erop gericht zijn de kansen op het innestelen van het embryo zo optimaal mogelijk te maken.

Zwangerschapstest en echo

Na twee weken volgt een zwangerschapstest. Hiervoor wordt bloed of urine afgenomen. Als de uitslag positief is, krijg je binnen twee tot vier weken een echo.

Bevestigt deze echografie een gezonde zwangerschap, dan zal de arts de verdere begeleiding met je bespreken.

Wanneer IVF?

  • bij afwijkingen van de eileiders;
  • bij endometriose (goedaardige woekering van het baarmoederslijmvlies);
  • bij aandoeningen in de baarmoederhals (de cervixfactor);
  • bij ‘onverklaarbare onvruchtbaarheid’;
  • bij niet geslaagde IUI.

Voordelen van IVF:

  • Je weet zeker of er een bevruchting heeft plaatsgevonden;
  • Relatief succesvol.

Nadelen van IVF:

  • veeleisende behandeling;
  • kans op meerlingzwangerschap (is tegenwoordig klein doordat doorgaans één embryo wordt teruggeplaatst);
  • kans op overstimulatiesyndroom. Dit kan ontstaan na hormoonstimulatie. Bij het overstimulatiesyndroom ontstaan te veel follikels (eiblaasjes) waardoor de eierstokken extra vergroten. Dit heeft als gevolg dat er vanuit de bloedvaten vocht en eiwitten de buikholte in lekken. Hierbij kun je klachten krijgen zoals een opgezette, pijnlijke buik, gewichtstoename, misselijkheid, kortademigheid en braken.

Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie (ICSI)

De laatste paar jaar zijn verschillende technieken ontwikkeld voor gevallen waarin het sperma van slechte kwaliteit is. Vooral ICSI biedt in dit geval een bijna ‘normale’ bevruchtingskans. Ongeveer 50 procent van de eicellen die door middel van stimulatie met hormonen en punctie (opzuigen via een naald) zijn verkregen, wordt bevrucht.

ICSI is een techniek waarbij met behulp van een dun glazen staafje één zaadcel rechtstreeks in de eicel wordt geïnjecteerd. Het injecteren van de zaadcel gebeurt met een speciale microscoop. De ene micro-arm houdt het eitje vast, de andere injecteert de zaadcel. De rest van de procedure is identiek aan die van IVF. Nadat de bevruchte eitjes in de stoof zijn geweest, worden ze vervolgens onder de microscoop onderzocht. Alleen de embryo’s van goede kwaliteit komen in aanmerking voor terugplaatsing in de baarmoeder.

Wanneer ICSI?

  • bij klein aantal ‘normale’ zaadcellen;
  • bij problemen met hechting van zaadcellen aan en penetratie in de eicel;
  • bij dusdanige productie van afweerstoffen tegen zaadcellen (immunologische eiwitten die sperma aanvallen en vernietigen) dat bevruchting onmogelijk is;
  • bij eerdere mislukking (-en) van bevruchting door middel van IVF.

Een eileideroperatie

Als de onvruchtbaarheid het gevolg is van een beschadiging van de eileiders, is het soms mogelijk het probleem te verhelpen met behulp van microchirurgie. Deze procedure houdt echter een grote buikoperatie in waarbij rekening je moet houden met een herstelperiode van enige weken. Een ander nadeel is het risico op terugkeer van de afwijking als niet binnen een jaar na de operatie een zwangerschap ontstaat. Het voordeel van een operatie is dat er kans op een zwangerschap bestaat zonder verdere medische behandeling.

Uitleg over IVF-behandeling

Via dit filmpje (16:09 minuten) is een gesprek te volgen dat een stel heeft met een gynaecoloog. Het gesprek vindt plaats na een lange periode van vooronderzoek: wat is de oorzaak van de onvruchtbaarheid? De arts legt uit dat een afgesloten eileider de oorzaak is.

Hieronder tref je een kort overzicht van de vragen (en de antwoorden) aan die gesteld worden in het filmpje.

Patiënt: Wat houdt IVF in?
Arts: Door het toedienen van extra hormonen bij de vrouw, worden de eierstokken gestimuleerd om meer dan een eicel af te geven. De hormonen van de hypothalamus worden stilgelegd door een ander hormoon dat wordt gebruikt om dit te onderdrukken. Het inspuiten van hormonen imiteert de natuurlijke cyclus maar dan in overmaat; er komen veel meer eitjes vrij.

Patiënt: Is een afgesloten eileider een aangeboren afwijking of is dit later gekomen?
Arts: Dit is geen aangeboren afwijking maar is later ontstaan. Een afgesloten eileider kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een ontsteking.

Patiënt: Is de punctie onder verdoving?
Arts: Ja, je krijgt verdoving zodat de punctie goed te verdragen is.

Patiënt: Hoe lang duurt een punctie?
Arts: Ongeveer 5 a 10 minuten, soms langer.

Patiënt: Na hoeveel tijd worden de embryo’s teruggeplaatst?
Arts: Na ongeveer 2 tot 5 dagen afhankelijk van het centrum waar de behandeling wordt uitgevoerd.

Patiënt: Wat gebeurt er met de andere embryo’s?
Arts: Als de embryo’s van een goede kwaliteit zijn, dan kunnen ze ingevroren worden. De embryo’s kunnen jarenlang bewaard worden. Dit betekent dat, wanneer een poging mislukt, er nog andere embryo’s zijn die gebruikt kunnen worden, mits ze de ontdooiing overleven.

Patiënt: Wat zijn de risico’s van IVF?
Arts: - Er is een verhoogde kans op een meerling; er worden minimaal één en maximaal twee embryo’s teruggeplaatst. Bij een meerlingzwangerschap zijn er meer medische consequenties mogelijk voor moeder en kind.
- Hyperstimulatiesyndroom: hierbij worden er veel meer eitjes aangemaakt dan bedoeld waardoor de eierstok groot wordt en klachten kunnen ontstaan. Door regelmatige echocontroles kan dit veelal op tijd voorkomen worden.
- Infectiegevaar in de buikholte

Patiënt: Hoe gaat het nu verder na deze afspraak?
Arts: Je krijgt een oproep om te leren prikken en je wordt ingedeeld voor de IVF behandeling.

Vergoeding behandelingen

Voor meer informatie over de vergoeding van behandeling zie de website van Freya.

Klik hier voor een overzicht van medicijnen die bij vruchtbaarheidsbehandelingen gebruikt worden.

Klik hier voor een overzicht met links naar andere interessante websites. -->

U bevindt zich hier: Fertiliteit » Hulp bij zwanger worden » Behandelopties
Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Fertiliteit.info toe aan je favorieten! Favorieten
INTERVIEW

Verhoging IVF slagingskans

Interview met gynaecoloog Van Santbrink over een nieuwe ontwikkeling ter verhoging van de IVF slagingskans.

Lees het interview

Fertiliteitsmedicatie per 2014

De overheid heeft bepaald dat per 1 januari 2014 de verstrekking van een aantal geneesmiddelen aan patiënten voortaan door het ziekenhuis moet worden geregeld.
Lees hier wat deze verandering voor u betekent..

Bron: Freya.nl

(advertenties)